Alle soorten › Steltloperachtigen › Strandlopers en snippen › Watersnip

Watersnip | Gallinago gallinago

Common Snipe | Agachadiza Común

De watersnip is de algemeenste snip van Europa en Azië, maar in zuidelijk Afrika een grote zeldzaamheid: de meeste Europese vogels overwinteren ten noorden van de evenaar. De soort lijkt hier zo sterk op de Afrikaanse snip dat waarschijnlijk een deel van de vogels onopgemerkt blijft.

Watersnip (Gallinago gallinago)
Foto: Bernard DUPONT from FRANCE — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Bij het opvliegen een scherp, raspend ketsj, vaak herhaald, iets hoger en droger dan de roep van de Afrikaanse snip. Het baltsen met blatende staartpennen is in Afrika niet te horen.

Luister: VluchtroepXC1168757

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

25–27 cm. Een snip met een lange, rechte snavel, iets korter dan bij de Afrikaanse snip. Kop met lichte middenkruinstreep en wenkbrauwstrepen, bovenzijde donker met scherpe, goudbruine mantelstrepen, borst bruin gevlekt en buik wit. In de vlucht zijn de belangrijkste kenmerken een brede, duidelijke witte achterrand aan de armpennen en een lichte, wit en grijs gebandeerde ondervleugel met een wit vlak op de ondervleugeldekveren. De staart heeft weinig wit aan de buitenste pennen. Vliegt hoog en zigzaggend op.

Verwarrings­soorten

De Afrikaanse snip Gallinago nigripennis heeft een langere snavel, donkerder vleugels met een smallere witte achterrand, een donkerdere ondervleugel en meer wit in de staart; de roep is schorder. De poelsnip Gallinago media is groter en gedrongener, heeft een gebandeerde buik en witte vleugelbanden, en vliegt zwijgend en recht op. Vaststelling vergt in de praktijk goede foto's van gespreide vleugel en staart.

Leefgebied

Moerasranden, drassige vleien, ondergelopen graslanden en de modderige randen van dammen en rioolwerken, dezelfde plekken als de Afrikaanse snip, waarmee hij kan samen voorkomen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.

Verspreiding en trek

Bekend van een klein aantal waarnemingen in het noorden van het gebied, vooral in Zambia en Zimbabwe; elders, ook in Zuid-Afrika, een uitzonderlijke dwaalgast. Overwintert in Afrika vooral in de Sahel en Oost-Afrika, zuidwaarts tot Tanzania en het zuiden van Congo. Broedt over een groot deel van Europa en Noord-Azië.

Hoe en wanneer kijken

Controleer in de zuidelijke zomer elke opvliegende snip in het noorden van het gebied: let op de brede witte achterrand van de vleugel en de lichte, gebandeerde ondervleugel. Probeer de vogel op de grond te fotograferen met de staart gespreid; het aantal en de breedte van de buitenste staartpennen is een belangrijk kenmerk.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd en wereldwijd talrijk, al gaan de aantallen in West-Europa achteruit door ontwatering van natte graslanden. In zuidelijk Afrika zonder betekenis voor de bescherming.

Wetenschappelijke naam

Gallinago gallinago | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Scolopax Gallinago; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Gallinago werd in 1760 ingevoerd door Brisson. Gallinago is Neolatijn voor 'snip', gevormd uit het Latijnse gallina 'hen' en het achtervoegsel -ago 'gelijkend op'. De soortnaam herhaalt de geslachtsnaam. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.