Alle soorten › Hoenderachtigen › Fazantachtigen › Hildebrandts frankolijn
Hildebrandts frankolijn | Pternistis hildebrandti
Hildebrandt's Spurfowl | Francolín de Hildebrandt
Hildebrandts frankolijn is een Oost-Afrikaanse soort die in het gebied alleen in Malawi en het uiterste noordoosten van Zambia voorkomt. De seksen verschillen duidelijk: het mannetje is zwart-wit gevlekt, het vrouwtje effen rossig van onderen.
Geluid
Een luid, hard en schurend kerak-kerak-kerak, vaak versnellend en in duet of koor, vooral bij zonsopgang en in de avond. Ook een zacht gekakel binnen de groep.
Opname: Stein Ø. Nilsen — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
Ongeveer 35 cm. Het mannetje heeft grijsbruine, fijn gewormde bovendelen en witte onderdelen met grote zwarte, druppel- tot pijlvormige vlekken op borst en flanken; kop en hals zijn fijn zwart-wit gestreept. Het vrouwtje heeft vergelijkbare bovendelen, maar egaal rossig-oranjebruine onderdelen. Beide seksen hebben een oranjerode snavel en rode poten; kale huid ontbreekt of is beperkt tot een klein, dof plekje achter het oog. Het mannetje draagt sporen.
Verwarringssoorten
De Natalfrankolijn, verder naar het zuiden, heeft geschubde in plaats van gevlekte onderdelen en een vrouwtje dat op het mannetje lijkt; de soorten overlappen in het gebied nauwelijks. De roodkeelfrankolijn heeft een kale rode keel en oogring. De geschubde frankolijn van bos is egaal donkerbruin met een oranjerode snavel en geen witte tekening. De kuiffrankolijn heeft een witte wenkbrauwstreep.
Leefgebied
Beboste rotsheuvels, hellingen met dicht struikgewas en graspollen, randen van miombo en kreupelhout op steile hellingen, tot boven 2.000 m. Foerageert op de grond in paren of kleine groepen op zaden, bollen, knollen, bessen en insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van zuidelijk Afrika.
Verspreiding en trek
Binnen het gebied in de hooglanden en heuvels van Malawi, van het noorden tot het zuiden (onder meer rond Dedza, Zomba en de Viphya), en in het uiterste noordoosten van Zambia. Verder in Tanzania, Kenia en het zuidoosten van Congo-Kinshasa.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in Malawi op beboste rotshellingen, bijvoorbeeld rond het Dzalanyama- en Dedza-gebied of op het Zomba-plateau. Luister bij zonsopgang naar de roepende vogels en wacht aan de rand van een open plek; de vogels komen dan kort het open gras in om te foerageren.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. In Malawi staat het leefgebied onder druk door kap voor brandhout en houtskool, uitbreiding van landbouw op hellingen en jacht met strikken, maar op rotsige, moeilijk bewerkbare plekken blijft voldoende leefgebied over.
Wetenschappelijke naam
Pternistis hildebrandti | (Cabanis, 1878)
Cabanis beschreef de soort in 1878 als Francolinus (Scleroptera) Hildebrandti; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pternistis werd in 1832 ingevoerd door Wagler. Pternistis komt van het Griekse pternistēs 'iemand die met de hiel schopt', van pterna 'hiel', naar de sporen aan de poten. hildebrandti is een eerbetoon aan de Duitse plantkundige en verzamelaar Johann Maria Hildebrandt (1847–1881), die in Oost-Afrika reisde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Voi, Taita (Kenia).