Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Temmincks stekelstaart

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Temmincks stekelstaart | Synallaxis albescens

Pale-breasted Spinetail | Pijuí pechiblanco

De temmincks stekelstaart is een slanke, langstaartige stekelstaart van grasland met struiken, met een roodbruine kruin, roodbruine vleugeldekveren en een lichte onderzijde. Zijn eentonige, zoemende tweetonige roep klinkt de hele dag uit ruigte en weiland. In het gidsgebied leeft hij in Costa Rica en Panama.

Temmincks stekelstaart (Synallaxis albescens)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brazil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een onvermoeibaar herhaald, zoemend, tweetonig motief, de tweede toon lager en schor, vaak vanaf een verscholen plek laag in een struik.

Luister: ZangXC1137018

Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm, waarvan ongeveer de helft staart; staart lang, getrapt en grijsbruin, met spitse veerpunten. Kruin en vleugeldekveren roodbruin. Rug en voorhoofd grijsbruin. Onderdelen witachtig tot lichtgrijs, flanken iets bruiner; op de keel een donkere vlek, die niet altijd te zien is. Snavel kort en spits.

Verwarrings­soorten

De leikleurige stekelstaart Synallaxis brachyura is veel donkerder, leigrijs, en leeft in dichter struikgewas. De roodborststekelstaart Synallaxis erythrothorax heeft een roodbruine borst en komt niet samen met deze soort voor.

Leefgebied

Grasland met verspreide struiken, ruige weilanden, savanne, wegbermen en jonge ruigte in het laagland en de lagere heuvels. Zoekt laag in gras en struiken naar insecten, meestal in paren. Bouwt een groot nest van takjes met een buisvormige ingang, laag in een struik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Vooral Pacifische kant van het zuiden van Costa Rica en Panama; breidt zich met de ontbossing uit. Buiten het gidsgebied wijd verspreid in Zuid-Amerika, van Colombia en Venezuela tot in Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In weilanden met struiken in Panama en het zuiden van Costa Rica vaak eerst te horen; door geduldig te wachten verschijnt de vogel meestal even boven in een struik.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Algemeen en profiteert van het openkappen van bos voor weiland.

Wetenschappelijke naam

Synallaxis albescens | Temminck, 1823

Temminck beschreef de soort in 1823 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Synallaxis werd in 1818 ingevoerd door Vieillot. Synallaxis is Grieks, van sunallaxis 'uitwisseling'; waarom Vieillot die naam koos is niet duidelijk. albescens is Latijn voor 'witachtig', naar de lichte onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit bij Sorocaba, São Paulo, Brazilië.