Alle soorten › Zangvogels › Waterspreeuwen › Noord-Amerikaanse waterspreeuw
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Noord-Amerikaanse waterspreeuw | Cinclus mexicanus
American Dipper | Mirlo acuático norteamericano
De Noord-Amerikaanse waterspreeuw is een gedrongen, egaal leigrijze zangvogel van snelstromende bergbeken. Hij duikt en loopt onder water over de bodem om insectenlarven te zoeken, en is de enige waterspreeuw van het gidsgebied. Hij leeft in de bergen van Mexico, het noorden van Midden-Amerika, Costa Rica en het westen van Panama.
Geluid
De zang is een luide, heldere reeks fluitende en trillende frasen, vaak herhaald, goed hoorbaar boven het geraas van het water uit; zingt bijna het hele jaar. De roep is een scherp, hard dziet, vaak in de vlucht, die laag en recht boven het water langs de beek voert.
Opname: Yoann Blanchon — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
16–20 cm. Gedrongen en rond, met een korte, vaak opgewipte staart, sterke poten en een vrij korte, rechte donkere snavel. Verenkleed egaal leigrijs, op de kop iets bruiner. Bij het knipperen valt het witte ooglid op. Poten lichtroze. Jonge vogels zijn lichter grijs met een lichte keel, fijne lichte bandering op de onderdelen en een lichte snavel. Maakt voortdurend korte kniebuigingen op stenen in de stroom. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
In het gidsgebied is er geen andere vogel met dezelfde vorm en leefwijze. De zwarte phoebe Sayornis nigricans, die ook bij bergbeken leeft, is slanker, met een witte buik en een lange staart, en jaagt vanaf stenen op vliegende insecten. De Louisianawaterlijster Parkesia motacilla loopt in de winter ook langs beken, maar is bruin met een gestreepte, witte onderzijde en wipt met het achterlijf.
Leefgebied
Heldere, snelstromende beken en rivieren met rotsen, stroomversnellingen en watervallen in bebost berggebied, meestal tussen ongeveer 800 en 3500 m. Zoekt voedsel door met de kop onder water te steken, te duiken of onder water over de bodem te lopen, en eet vooral larven van waterinsecten en kleine visjes. Bouwt een bolvormig mosnest op een richel of achter een waterval, vaak boven stromend water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Van Alaska door het westen van Noord-Amerika naar het zuiden. In het gidsgebied in de bergen van het noorden en midden van Mexico (Sierra Madre Occidental, Sierra Madre Oriental, het Transmexicaans Vulkanisch Gebergte en de Sierra Madre del Sur), in Oaxaca en Chiapas, in de hooglanden van Guatemala en Honduras, en verder zuidelijk in de bergen van Costa Rica en het westen van Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het best te vinden door langzaam langs een rotsige bergbeek te lopen en de stenen in de stroom af te speuren; let op de korte, lage vlucht boven het water en de scherpe roep.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd (LC). Wijdverbreid, maar gevoelig voor watervervuiling, slib door ontbossing en het droogvallen of omleiden van beken; het voorkomen van de soort geldt als teken van schoon stromend water.
Wetenschappelijke naam
Cinclus mexicanus | Swainson, 1827
Swainson beschreef de soort in 1827 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cinclus werd in 1797 ingevoerd door Borkhausen. Cinclus komt van het Griekse kinklos, bij de klassieke schrijvers de naam van een klein vogeltje aan het water dat met de staart wipte. mexicanus is Latijn voor 'Mexicaans', naar het land waar het eerste exemplaar werd verzameld. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Temascaltepec, staat México, Mexico.