Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Navawinterkoning

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Navawinterkoning | Hylorchilus navai

Nava's Wren | Cuevero de Nava

De navawinterkoning is een donkerbruine winterkoning met een lange, dunne snavel, een korte staart en een lichtgrijze keel en borst, die alleen op kalksteenrotsen in vochtig bos in het zuiden van Mexico leeft. Hij werd pas in 1973 beschreven en lange tijd als vorm van de dunsnavelwinterkoning beschouwd.

Navawinterkoning (Hylorchilus navai)
Foto: christoph_moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide reeks heldere fluittonen die tussen de rotsen weerkaatst, vergelijkbaar met de zang van de dunsnavelwinterkoning. Roept ook korte, metaalachtige tonen.

Luister: ZangXC772739

Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

15–16 cm. Bovendelen en buik donker chocoladebruin, de buik met kleine lichte vlekjes. Keel en borst lichtgrijs tot witachtig, scherp afstekend tegen de donkere buik. Snavel lang, dun en vrijwel recht. Staart kort en vaak opgestoken. Poten vrij lang en sterk.

Verwarrings­soorten

De dunsnavelwinterkoning Hylorchilus sumichrasti heeft een kaneelbruine keel en borst en leeft verder noordwestelijk; beide soorten komen niet samen voor. De witborstboswinterkoning Henicorhina leucosticta is veel kleiner, met een zwart-wit gestreepte kop.

Leefgebied

Kalksteenrotsen, karstkegels en rotsblokken met spleten in vochtig, altijdgroen bos, in laagland en voetheuvels. Zoekt op en tussen de rotsen naar insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor een klein gebied in het zuiden van Mexico: het zuidoosten van Veracruz, het oosten van Oaxaca en het westen van Chiapas. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Het biosfeerreservaat Selva El Ocote in het westen van Chiapas is een van de bekendere plekken. Luister bij kalksteenrotsen in het bos naar de fluitende zang.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. Komt in een klein en versnipperd gebied voor en is afhankelijk van bos op kalksteen, dat verloren gaat door ontbossing, bosbranden en omzetting in landbouwgrond.

Wetenschappelijke naam

Hylorchilus navai | Crossin & Ely, 1973

Crossin & Ely beschreef de soort in 1973 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Hylorchilus werd in 1897 ingevoerd door Nelson. Hylorchilus is Grieks, van hulē 'bos' en orkhilos 'winterkoning': 'boswinterkoning'. navai eert de Mexicaanse natuuronderzoeker en verzamelaar Juan Nava Solorio (1923–2004). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit 26 km ten noorden van Ocozocoautla, Chiapas, Mexico.