Alle soorten › Zangvogels › Zwaluwen › Holenzwaluw
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Holenzwaluw | Petrochelidon fulva
Cave Swallow | Golondrina pueblera
De holenzwaluw lijkt sterk op de amerikaanse klifzwaluw, maar heeft een lichte, vaalgele keel en een donker kastanjebruin voorhoofd. Hij broedt in grotten, zinkgaten en cenotes, en tegenwoordig ook onder bruggen, in duikers en aan gebouwen. In het gidsgebied leeft hij vooral op het schiereiland Yucatán en in het noordoosten van Mexico.
Geluid
Een helder, opwaarts tsjiew en een korte tsjep; de zang is een reeks piepende en knarsende tonen, hoger dan die van de amerikaanse klifzwaluw.
Opname: Andrew Spencer — CC BY-NC-SA 3.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto
Herkenning
12–14 cm, met een korte, rechte staart. Kruin en rug donkerblauw, de rug met lichte strepen; stuit roestbruin tot oranjebruin. Voorhoofd donker kastanjebruin; keel, wangen en halszijden licht vaalgeel tot roomkleurig, zonder donkere keelvlek. Borst en flanken vaal oranjebruin, buik witachtig. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer.
Verwarringssoorten
De amerikaanse klifzwaluw Petrochelidon pyrrhonota heeft een donker kastanjebruine keel met een zwartachtige vlek en meestal een licht voorhoofd; broedvogels van die soort uit het zuiden en westen van Mexico hebben ook een kaneelbruin voorhoofd, maar wel de donkere keel. De boerenzwaluw Hirundo rustica heeft een diep gevorkte staart en geen lichte stuit.
Leefgebied
Open en halfopen terrein met grotten, zinkgaten of geschikte bouwwerken: droog seizoensbos, struweel, akkers, weilanden, dorpen en steden. Jaagt in de lucht op vliegende insecten. Bouwt een open, komvormig nest van modder tegen het plafond of de wand van grotten, cenotes, duikers, bruggen en gebouwen, vaak in kolonies.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Schiereiland Yucatán en aangrenzende gebieden in het zuidoosten van Mexico, en in het noordoosten van Mexico van Coahuila, Nuevo León en Tamaulipas tot aan de grens met Texas. Elders in Mexico en Midden-Amerika zeldzaam. Buiten het gidsgebied in het zuiden van de Verenigde Staten en op de Grote Antillen.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op het schiereiland Yucatán vaak te zien bij cenotes en grotten, waar de vogels in en uit de ingang vliegen. In het noordoosten van Mexico broedt hij onder bruggen en in duikers langs wegen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Heeft zijn verspreiding in het noorden uitgebreid door gebruik te maken van bruggen en duikers als nestplaats.
Wetenschappelijke naam
Petrochelidon fulva | (Vieillot, 1808)
Vieillot beschreef de soort in 1808 als Hirundo fulva; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Petrochelidon werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. Petrochelidon komt van het Griekse petros, 'rots', en khelidōn, 'zwaluw' — naar de gewoonte van klifzwaluwen om hun modderkommetjes tegen rotswanden te bouwen. fulva is Latijn voor 'roodgeel, taankleurig', naar de warmbruine keel en stuit. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santo Domingo (Hispaniola).