Alle soorten › Zangvogels › Kwikstaarten en piepers › Gele pieper

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Gele pieper | Anthus chii

Yellowish Pipit | Bisbita amarillento

De gele pieper is een kleine, gestreepte pieper van kort grasland in het laagland. Hij is wijdverbreid in Zuid-Amerika en bereikt in Panama de noordgrens van zijn verspreiding. Vroeger werd hij samen met de Peruaanse pieper Anthus lutescens van de Pacifische kust van Peru en Chili als één soort behandeld.

Gele pieper (Anthus chii)
Foto: Vincent A. Vos — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang wordt in een zangvlucht gegeven: de vogel stijgt op met een reeks korte, hoge tonen en daalt dan als een parachute met een lange, zoemende, dalende triller, tsi-tsi-tsi-dzieeeeuw. De roep is een dun, kort tsip.

Luister: ZangXC812860

Opname: Guillermo Menéndez (gmmv80) — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto

Herkenning

13–14 cm. Klein en slank, met een dunne snavel, lichte vleeskleurige poten en een lange achternagel. Bovendelen bruin met brede zwarte en okergele strepen. Onderdelen bleek geelachtig wit, met fijne donkere strepen op de borst en een gele zweem die bij versleten vogels bijna verdwenen kan zijn. Een vage lichte wenkbrauwstreep en oogring. Buitenste staartpennen wittig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

In Panama komt geen andere pieper geregeld voor; de pacifische waterpieper Anthus rubescens bereikt Midden-Amerika slechts zelden zo ver zuidelijk en is groter, grijzer en minder gestreept van boven. De wigstaartgrasgors Emberizoides herbicola leeft ook in savannen en is gestreept, maar heeft een dikkere snavel, een lange, spitse staart en zit vaak op grashalmen in plaats van over de grond te lopen. De graslandsaffraangors Sicalis luteola is eveneens gestreept met een gele zweem, maar heeft een korte kegelsnavel.

Leefgebied

Kort grasland, weiden, savannen, grasvelden langs vliegvelden, randen van rijstvelden en drooggevallen kwelders en zoutpannen in het laagland. Loopt over de grond tussen het lage gras en zoekt kleine insecten en zaden. Nestelt in een kuiltje op de grond, verscholen onder een graspol.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Wijdverbreid in Zuid-Amerika ten oosten van de Andes, van Colombia, Venezuela en de Guyana's tot Bolivia, Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië. In het gidsgebied alleen in Panama, vooral in de Pacifische laaglanden van Chiriquí tot Coclé, Herrera en de provincie Panamá; elders zeldzaam of plaatselijk.

  • Jaarrond
  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Te vinden op de weiden en in de rijstvelden en zoutpannen rond Aguadulce in Coclé en in de laaglanden van Chiriquí. In het broedseizoen valt hij vooral op door de zangvlucht.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd (LC). Algemeen in Zuid-Amerika; in Panama plaatselijk vrij algemeen in open laagland, waar hij profiteert van weiden en rijstvelden.

Wetenschappelijke naam

Anthus chii | Vieillot, 1818

Vieillot beschreef de soort in 1818 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anthus werd in 1805 ingevoerd door Bechstein. Anthus is het Latijnse woord voor een klein vogeltje van graslanden dat Plinius de Oudere noemt. chii komt van Azara's 'Alondra Chií' uit Paraguay; Azara noemde de vogel naar zijn heldere roep 'chií'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay (naar Azara).