Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Cozumelwinterkoning

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Cozumelwinterkoning | Troglodytes beani

Cozumel Wren | Chivirín de Cozumel

De cozumelwinterkoning is een huiswinterkoning die alleen op het eiland Cozumel voor de kust van Quintana Roo leeft. Hij lijkt sterk op de huiswinterkoningen van het vasteland, maar is iets groter en heeft een langere snavel. Op het eiland is hij een algemene standvogel van struikgewas, bosranden en tuinen.

Cozumelwinterkoning (Troglodytes beani)
Foto: Blake Ross — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een levendig, borrelend gezang van snelle trillers en kwetterende tonen, vergelijkbaar met dat van andere huiswinterkoningen. Roept met een schor, ratelend getjirp.

Luister: OpnameiNaturalist

Opname: Ryan Andrews — CC BY-NC 4.0 · omgezet naar mono · iNaturalist

Herkenning

12–13 cm. Bovendelen warm bruin, vleugels en staart met smalle donkere dwarsbanden. Een vage, lichte wenkbrauwstreep. Keel en borst licht beigebruin, flanken en onderstaartdekveren warmer bruin met donkere bandering. Snavel dun, licht gebogen en vrij lang. De staart wordt vaak opgewipt. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Op Cozumel komt geen andere huiswinterkoning voor. De zuidelijke huiswinterkoning Troglodytes musculus en de noordelijke huiswinterkoning Troglodytes aedon van het vasteland zijn iets kleiner en hebben een kortere snavel. De witbuikwinterkoning Uropsila leucogastra van het schiereiland Yucatán heeft een witte onderzijde en een witte wenkbrauwstreep.

Leefgebied

Laag, halfbladverliezend bos, struikgewas, bosranden en open plekken, ook in tuinen en rond huizen. Zoekt laag in de begroeiing naar insecten en spinnen. Nestelt in holtes en spleten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Endemisch voor het eiland Cozumel in Mexico. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Cozumel algemeen en vaak te horen in struikgewas en tuinen; het eiland is bereikbaar met de veerboot vanaf Playa del Carmen. Let op de lange snavel.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. Het verspreidingsgebied beperkt zich tot één eiland, waardoor de soort gevoelig is voor verlies van begroeiing door bebouwing en voor zware orkanen.

Wetenschappelijke naam

Troglodytes beani | Ridgway, 1885

Ridgway beschreef de soort in 1885 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Troglodytes werd in 1809 ingevoerd door Vieillot. Troglodytes is Grieks, van troglē 'hol, spleet' en dyein 'kruipen': 'holbewoner', naar de gewoonte om al zoekend in spleten en holten te verdwijnen. beani eert de Amerikaanse ichtyoloog Tarleton Hoffman Bean (1846–1916), van het Smithsonian en de Amerikaanse visserijcommissie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Isla Cozumel, Quintana Roo, Mexico.