Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Coibastekelstaart

Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae

Coibastekelstaart | Cranioleuca dissita

Coiba Spinetail | Colaespina de Coiba

De coibastekelstaart is een roodbruine stekelstaart die alleen op het eiland Coiba voor de Pacifische kust van Panama leeft. Hij werd vroeger als ondersoort van de Zuid-Amerikaanse roestrugstekelstaart Cranioleuca vulpina beschouwd. Hij zoekt in klimplanten en dicht gebladerte naar insecten.

Coibastekelstaart (Cranioleuca dissita)
Foto: (c) Roger A. Morales-Flores, some rights reserved (CC BY) — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Weinig beschreven; vermoedelijk, zoals bij verwante soorten, een snelle reeks hoge, wat nasale tonen.

Luister: ZangXC496268

Opname: Guy Kirwan — CC BY-NC-SA 4.0 · ingekort tot de eerste 60 s, mono · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, waarvan ongeveer de helft staart; staart roestbruin, met spitse veerpunten. Kruin, rug en vleugels warm roodbruin. Vage, lichte wenkbrauwstreep. Keel witachtig, rest van de onderdelen vaal grijsbruin tot okerachtig. Snavel vrij kort en spits.

Verwarrings­soorten

Op Coiba is verwarring met andere stekelstaarten nauwelijks mogelijk. De roodwangstekelstaart Cranioleuca erythrops van het bergbos op het vasteland heeft een roodbruin gezicht en een olijfbruine rug.

Leefgebied

Bos en bosranden op Coiba, vooral in klimplanten en dichte begroeiing op lage tot middelhoge hoogte. Zoekt actief tussen bladeren, takjes en klimplanten naar insecten, alleen of in paren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.

Verspreiding en trek

Alleen op Coiba, een eiland voor de Pacifische kust van het westen van Panama. Komt nergens anders voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 0,7° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Coiba ligt in een nationaal park en is per boot te bereiken, meestal vanuit Santa Catalina; de vogel is te zoeken aan bosranden rond de parkpost.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd volgens de huidige beoordeling. Het verspreidingsgebied is zeer klein, maar het eiland is grotendeels bebost en beschermd.

Wetenschappelijke naam

Cranioleuca dissita | Wetmore, 1957 (GBIF: Cranioleuca vulpina)

Wetmore beschreef de soort in 1957 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cranioleuca werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. Cranioleuca is Grieks, van kranion 'schedel, kop' en leukos 'wit', naar de witte kruin van de typesoort C. albiceps. dissita is Latijn voor 'afgezonderd, ver weg gelegen', naar het voorkomen op het eiland Coiba. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Isla Coiba, Panama.