Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Cassins koningstiran
Plaats in de stamboom Vogels Aves › Vogels met een beweeglijk verhemelte Neognathae › Alle overige moderne vogels Neoaves › Landvogels Telluraves › Valken, papegaaien en zangvogels Australaves › Valken en zangvogels Eufalconimorphae › Papegaaien en zangvogels Psittacopasserae
Cassins koningstiran | Tyrannus vociferans
Cassin's Kingbird | Tirano gritón
De cassins koningstiran is een koningstiran van de droge hooglanden van Mexico, met een donkergrijze kop en borst en een gele buik. Hij is luidruchtig en zit vaak opvallend op een boomtop of draad. In het gidsgebied leeft hij vooral in het noorden en midden van Mexico.
Geluid
Een luid, rauw tsji-BIER of kie-dier, vaak herhaald, en een snelle, schorre reeks tsjibier-bier-bier.
Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
22–23 cm. Kop en borst donker leigrijs, met een scherp afgetekende witte kin en een donkerder masker. Rug olijfgrijs, vleugels bruingrijs met lichte randen aan de dekveren. Buik en onderstaartdekveren helder geel. Staart zwartbruin, recht afgesneden, met een smalle, lichte eindrand en zonder witte buitenranden. Snavel zwart, vrij kort. Mannetje en vrouwtje zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De arkansaskoningstiran Tyrannus verticalis heeft een lichtere grijze kop en borst, een witte keel die geleidelijk overgaat in het grijs, en witte buitenranden aan de staart. De tropische koningstiran Tyrannus melancholicus en de texaanse koningstiran Tyrannus couchii hebben een gele borst, een lichtere kop, een langere snavel en een ingekeepte bruine staart. De diksnavelkoningstiran Tyrannus crassirostris heeft een veel zwaardere snavel en een lichte borst.
Leefgebied
Open eiken- en pijn-eikenbos, halfwoestijngrasland en hoogvlaktes met verspreide bomen, oeverbos, weiland met bomen en dorpsranden in de hooglanden; in de winter ook in lager gelegen droog terrein. Vangt insecten in de vlucht vanaf een hoge zitplaats.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van Mexico en Midden-Amerika.
Verspreiding en trek
Hooglanden van Mexico, van de grensstreek met de Verenigde Staten via de Sierra Madre Occidental, het centrale plateau en de Sierra Madre Oriental zuidwaarts tot Oaxaca. In de winter verder verspreid, ook naar lagere hoogten en tot in het zuiden van Mexico; schaars tot in Guatemala. Buiten het gidsgebied broedvogel in het zuidwesten van de Verenigde Staten.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op een open hoogvlakte met verspreide bomen is hij vaak de meest geziene koningstiran. Let op de witte kin tegen de donkergrijze borst en de lichte staartpunt.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Vrij algemeen in de hooglanden van Mexico.
Wetenschappelijke naam
Tyrannus vociferans | Swainson, 1826
Swainson beschreef de soort in 1826 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Tyrannus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. Tyrannus is Latijn (van Grieks turannos) voor 'tiran, alleenheerser', naar het agressieve gedrag waarmee deze vogels zelfs roofvogels verjagen. vociferans is Latijn voor 'luid roepend', naar de luide, schorre roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Temascaltepec, staat Mexico, Mexico.