Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwaveltiran
Zwaveltiran | Tyrannopsis sulphurea
Sulphury Flycatcher | Mosquero azufrado
De zwaveltiran is een gedrongen, kortstaartige tiran die vrijwel overal aan de morichepalm Mauritia flexuosa gebonden is. In het Caribisch gebied komt hij alleen op Trinidad voor, waar hij plaatselijk leeft in moerassen en savannes met deze palmen. Hij laat zich weinig horen en wordt daardoor vaak over het hoofd gezien.
Geluid
Weinig vocaal. Roepen zijn hoog en doordringend, waaronder snelle, zoemende trillers en scherpe tonen, vaak in duet door een paar gegeven vanuit een palmkroon.
Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · omgezet naar mono · xeno-canto
Herkenning
19–20 cm, stevig gebouwd, met een korte, rechte staart en een korte maar brede zwarte snavel. De kop is donker leigrijs met een verborgen oranjegele kruinvlek, een onduidelijke lichte wenkbrauw en een donkere band van teugel tot oorstreek. De bovendelen zijn dof olijfbruin, de vleugels donkerbruin. De keel is wit met fijne grijze strepen, de bovenborst witachtig met een olijfgrijze waas op borst en flanken, de rest van de onderdelen heldergeel. Iris bruin, poten zwart. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De tropische koningstiran Tyrannus melancholicus is slanker, heeft een lichtere grijze kop, een langere, ingesneden staart en een langere snavel, en roept veel vaker. De grote kiskadie Pitangus sulphuratus en de bootsnaveltiran Megarynchus pitangua hebben een zwart-witte kop met een brede witte wenkbrauw.
Leefgebied
Groepen morichepalmen in moerasbos en palmmoeras, verspreide palmen in savanne en overstroomd grasland, en soms losse palmen in landbouwgebied en bij huizen. Jaagt vanaf de bladeren van de palm op insecten en eet ook vruchten. Het nest ligt in de kroon van een palm, tussen de bladvoeten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatietypen van het Caribisch gebied.
Verspreiding en trek
Alleen op Trinidad, plaatselijk in het oosten en midden van het eiland waar morichepalmen groeien, onder meer in het Nariva-moeras. Ontbreekt op Tobago. Een losse melding van Aruba is niet bevestigd. Buiten het gebied in het noorden van Zuid-Amerika, van Colombia, Venezuela en de Guyana's tot in het Amazonegebied van Brazilië, Peru en Bolivia.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Het beste te zoeken door groepen morichepalmen af te speuren, vroeg in de ochtend als de vogels op de bladeren of de bladstelen zitten. Een gele tiran met een korte, rechte staart in een palmkroon is op Trinidad kansrijk.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Door de binding aan morichepalmen is de soort plaatselijk kwetsbaar voor het droogleggen van palmmoerassen en het kappen van palmen.
Wetenschappelijke naam
Tyrannopsis sulphurea | (Spix, 1825)
Spix beschreef de soort in 1825 als Muscicapa sulphurea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tyrannopsis werd in 1905 ingevoerd door Ridgway. Tyrannopsis combineert het geslacht Tyrannus met Grieks opsis 'uiterlijk': 'lijkend op een koningstiran'. sulphurea is Latijn voor 'zwavelgeel', naar de gele buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië (later vastgelegd op Manaus, Rio Negro).