Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Siberische taling
Siberische taling | Sibirionetta formosa
Baikal Teal | Cerceta del Baikal | Gluckente | שרשיר סיבירי | Sarcelle élégante
Een taling uit Oost-Siberië met een fijn getekende kop. Bij waarnemingen in Europa is de herkomst de belangrijkste vraag, want de soort zit in vrijwel elke watervogelcollectie.
Klik op een duimnagel om de foto hierboven te wisselen.
Geluid
Het mannetje geeft een diep, hol klokkend wot-wot-wot dat de Duitse naam Gluckente heeft opgeleverd; het vrouwtje een lage, korte kwak. Buiten baltsende groepen is de soort zwijgzaam, en een enkele vogel tussen wintertalingen zal zelden geluid geven.
Opname: Albert Lastukhin — CC BY-NC-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Herkenning
Het mannetje heeft een roomgele, druppelvormige wangvlek die zwart omlijnd is, een brede groene band van het oog tot in de nek, en een zwarte streep die van de snavelbasis dwars door de wang omlaag loopt. Op de rug staan lange, afhangende schouderveren met kastanjebruin, zwart en crème in de lengte; de roze borst is fijn zwart gespikkeld en wordt van de grijze flank gescheiden door een smalle verticale witte streep, met een tweede streep vóór de zwarte staartwig. Het vrouwtje is bruin, maar heeft een ronde, scherp begrensde witte vlek aan de snavelbasis, een lichte wenkbrauwstreep en vaak een lichte krul achter het oog.
Verwarringssoorten
Vrouwtjes en eclipsmannen worden verwisseld met wintertaling en zomertaling. Bij de zomertaling Spatula querquedula staat de lichte snavelvlek in een sterk gestreepte kop met twee lichte lijnen over de wang; bij de Siberische taling is de vlek rond, wit en scherp begrensd in een verder egale wang. Het tweede spoor is de herkomst: let op pootringen, geknipte handpennen, tamheid en op gezelschap van andere siervogels zoals mandarijneend en carolina-eend, want een deel van de Europese vogels gaat terug op ontsnapte exemplaren uit collecties.
Leefgebied
In Europa zit de vogel op ondiepe zoetwaterplassen, spaarbekkens en ondergelopen grasland, vrijwel altijd tussen grazende en grondelende wintertalingen en smienten. Hij zoekt de rietrand en de modderige oever op en foerageert grondelend in enkele decimeters water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld volgens EUNIS — de Europese standaard voor leefgebieden.
Verspreiding en trek
Broedt in de taiga en bostoendra van Oost-Siberië en overwintert in Oost-Azië, waar de winterconcentraties in de honderdduizenden lopen. In Europa is de soort een zeer zeldzame dwaalgast; het aantal aanvaarde gevallen is klein en veel meldingen sneuvelen op de vraag of de vogel wild is.
Hoe en wanneer kijken
Werk in december tot februari grote wintertalinggroepen op zoete plassen kop voor kop af met de telescoop, bijvoorbeeld in Doñana of de Ebrodelta, of op zoetwaterplassen in Noordwest-Europa. Het mannetje verraadt zich zodra hij zijn kop optilt: zoek de zwarte streep die dwars door de crèmekleurige wang omlaag loopt. Noteer bij elke kandidaat de poten, de handpennen en het gedrag, want dat is precies wat de commissie later vraagt.
Staat van instandhouding
De wereldpopulatie staat als niet bedreigd te boek nadat de winteraantallen in Oost-Azië zich hersteld hebben; op het Koreaanse schiereiland alleen al overwinteren enkele honderdduizenden vogels op een handvol rivieren en spaarbekkens. Juist die concentratie is het risico: inpoldering en drooglegging van de Oost-Aziatische overwinteringsgebieden, verstoring en stroperij kunnen een groot deel van de populatie in één keer raken.
Wetenschappelijke naam
Sibirionetta formosa | (Georgi, 1775)
Georgi beschreef de soort in 1775 als Anas formosa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sibirionetta werd in 1929 ingevoerd door Boetticher. Sibirionetta verbindt het Latijnse sibiricus 'Siberisch' met het Griekse nētta 'eend', naar het broedgebied. formosa komt van het Latijnse formosus 'fraai, welgevormd', naar het getekende kopkleed van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit het Baikalmeer.


